Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda enflasyon sunumu yaparken, görüşmelere gündemi sarsan “fon skandalı” tartışmaları damgasını vurdu.
Muhalefet partileri tepkilerini dile getirerek başta SPK, BDDK başkanları ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek olmak üzere yetkililerin komisyona gelerek bilgi vermesini istedi.
Karahan ise, “Son dönemde yurt içi ve yurt dışı finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerin etkisiyle, ülke kredi risk primi ve döviz kuru oynaklığında sınırlı bir artış yaşandı” dedi.
İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta toplantının başında yaptığı konuşmada, “Dünyanın gördüğü en büyük 2. milyar dolar cinsinden bir ponzi skandalı, milli gelir olarak bakarsak dünyada 1. sırada bir ponzi skandalıyla Türkiye çalkalanıyor” dedi.
Usta, çok ciddi mağduriyetler yaşandığını, finansal istikrarı da ciddi ölçüde tehdit etme riski taşıyan bir durumla karşı karşıya olunduğunu söyledi. Usta, Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın, enflasyonun yanı sıra bu konuya da değinmesini beklediklerini söyledi.
Usta, komisyonun Meclis’in mali konularla ilgili ihtisas komisyonu olduğunu, ortada büyük bir mesele olmasına karşın SPK’nın, BDDK’nın, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in gelip de komisyona bilgi vermediğini söyledi.
‘BÜYÜK BİR SOYGUN’
“Büyük bir soygun, büyük bir vurgun konuşuluyor, Türkiye çalkalanıyor, milyonlarca insanı etkileyecek bir durum” diyen Usta, kurumların “birşeyleri görüp de susmalarının” söz konusu olduğunu belirtti. Usta, BDDK’nın, SPK’nın mevzuatlarının da bir gereği olarak komisyona bilgi vermesini talep etti. Bunların yanı sıra Borsa İstanbul’un, Varlık Fonu’nun, MASAK’ın, Takasbank’ın ve Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun da komisyona gelip bilgi vermesini istedi.
‘SON DÖNEMİN EN BÜYÜK VURGUNU’
YENİ Parti Antalya Milletvekili Cavit Arı, SPK, BDDK başkanlarının, Maliye Bakanının komisyona bilgi vermesini talep ederek, şunları söyledi:
“Ülkemizde son dönemlerin en büyük vurgununu, fon vurgununu hep birlikte görüyoruz, izliyoruz. Şu an hepimizin gözleri önünde gerçekleşen bir konu var burada. Bu işin tabii ki asli sahibi iktidardır, hükûmettir, Cumhurbaşkanlığı sistemidir. Buradan yola çıkarak gelip önce komisyonu ve hatta Meclis’i bilgilendirmesi gereken Maliye Bakanı’dır. Bununla birlikte SPK Başkanı’nın, BDDK Başkanı’nın da gerek kendi yükümlülükleri gerekse bugün ülkede bu konuyla ilgili neler yaşandığının burada anlatılması ve toplumun bilgilendirilmesi gerekir.”
‘BÜROKRATİK ÇÜRÜME’
DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, uyarılara karşın herhangi bir denetim olmamasının “bürokratik çürümenin çok ciddi” olduğunu gösterdiğini söyledi. Konunun komisyonda tartışılmasını istedi.
‘SORUMLULARDAN HESAP SORULMALI’
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, yolsuzluk ve usulsüzlüklerin genele yayıldığını belirterek, artık bunun önleminin alınması ve sorumlulardan hesap sorulması gerektiğini vurguladı.
KARAHAN’IN SUNUMU
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan sunumunda, dezenflasyon sürecinin ivme kaybetmekle birlikte devam ettiğini söyledi. Arz yönlü şokların etkisiyle iyileşmenin manşet enflasyona yansımalarının sınırlı kaldığını belirtti. Karahan, fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edeceklerini kaydetti.
Bu yıl dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını savunan Karahan, şubat sonunda Ortadoğu’da başlayan gerilimin, enerji arzına ilişkin riskleri artırarak yurt içi enerji fiyatlarını doğalgaz, akaryakıt ve tüp gaz kalemleri öncülüğünde yükselttiğini söyledi. Doğalgazda, maliyet artışlarına bağlı tarife güncellemelerinin yanı sıra, meskenler için fazla tüketim yapan hanelerin daha yüksek ödediği kademeli fiyat uygulamasına geçilmesinin de fiyat artışında etkili olduğunu belirtti.
“Son aylarda ise başta motorin olmak üzere akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş belirginleşti” diyen Karahan, bu gelişmede, ham petrol fiyatlarının yanı sıra küresel rafineri marjlarındaki yükselişin de önemli rol oynadığını bildirdi.
Karahan, eşel mobil sisteminin küresel arz şokulunun yurt içi fiyatlara etkilerini sınırlayarak dezenflasyon sürecine önemli katkı sağladığını söyledi. Sistemin, küresel şokun yurt içi akaryakıt fiyatlarına yansımasını yaklaşık 16 puan sınırladığını kaydetti. Karahan, LPG’de sistemin sınırlayıcı etkisinin daha düşük kaldığını anlattı.
RİSK UNSURU
Enflasyon beklentilerinde sene başında öngörülen iyileşmenin sağlanmamış olmasının dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ettiğine işaret eden Karahan, bu durumun “ihtiyatlı duruşu sürdürmeyi” gerekli kıldığını bildirdi.
YÖNELİM MEVDUATA
Karahan, son dönemde para piyasası ve benzeri fonlardan çıkışlar olduğunu, ancak fonlardaki çıkışların büyük oranda mevduata yöneldiğini söyledi.
Karahan, “Mevduata yönelime para birimi kompozisyonunda baktığımızda TL tercihinin mevcut TL payı ile uyumlu olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla TL payı yatırım fonları dahil ve hariç olarak yüzde 61 seviyesinde kalmaya devam ediyor” dedi.
Risk ve oynaklık göstergelerinin son dönemde bir miktar arttığına işaret eden Karahan, “Son dönemde yurt içi ve yurt dışı finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerin etkisiyle, ülke kredi risk primi ve döviz kuru oynaklığında sınırlı bir artış yaşandı” değerlendirmesini yaptı.
Karahan, enflasyonda jeopolitik gelişmelerin yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu belirterek, şöyle devam etti:
“Bu nedenle, dezenflasyon konusundaki kazanımlarımızın devamını sağlamak için ihtiyatlı olmaya devam edeceğiz. Bu doğrultuda, fiyat istikrarı sağlanana kadar gerekli sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceğimizi vurgulamak isterim. Zira, bir kez daha altını çizmek isterim ki, kalıcı fiyat istikrarının sağlanması, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşuldur.”
